Hoe schrijf je een betrouwbare en inhoudelijke tekst over gezondheid? - deel 1

Een tekst moet beter staan dan een kaartenhuis. Een tekst moet inhoudelijk juist zijn, een hoog betrouwbaarheidsgehalte hebben en vlot lezen. Onthulling: dat is geen appeltje eitje. Hoe schrijf je een gezondheidstekst die staat als een huis (nee, geen kaartenhuis)? Vandaag deel 1: vul je rugzak met kennis.


1.  Zorg voor basiskennis

Op internet wemelt het van de informatie over onderwerpen als voeding en psychologie. Hoe houd je het overzicht? Wie is een zelfbenoemde goeroe? En wie is écht deskundig? Om antwoord te kunnen geven op die vragen, is basiskennis vereist. Zodra je bekend bent met de basis van voeding, kun je gemakkelijker de lariekoek onderscheiden van de serieuze informatie en ontwikkelingen. Datzelfde geldt voor informatie over psychologie, bewegen en het menselijk lichaam.

2.   Verdiep je in het onderwerp

Zodra je de basis onder de knie hebt, kun je niet achterover gaan zitten en alles wat je hoort opschrijven. Hier begint het pas. Elk onderwerp vraagt om verdieping (afhankelijk van je doelgroep). Bij het ene onderwerp duurt die verdieping een uur, bij het andere een week. Blijf niet hangen op een paar websites, maar zorg ervoor dat je over een brede informatievoorziening beschikt. Zo heeft mijn vriend biologie gestudeerd en daar maak ik handig gebruik van als ik een artikel schrijf over celdeling of enzymen.

3.  Houd jezelf up-to-date

Beschik je eenmaal over de nodige kennis, dan is het belangrijk om die up-to-date te houden. De onderwerpen waar je over schrijft zijn altijd aan verandering onderhevig. Zeker als het gaat om onderwerpen als voeding, gezondheid en psychologie. Wat je twee jaar geleden schreef, kan nu alweer anders of verder ontwikkeld zijn. Het is dan zonde om de informatie van twee jaar geleden te gebruiken en daarbij nieuwe informatie links te laten liggen. 

4. Maak fouten (maar niet expres!)

Je leest je op alle mogelijke manieren in, stelt je open-minded op en toch ... toch maak je fouten. Ja, ik heb weleens een goeroe aangezien voor een deskundige of één van de zoveelste hippe boeken iets te serieus genomen. Maar juist door fouten te maken, leer je. Besef dat, want juist dan kun je groeien en je kennis vergroten. Spreek je een deskundige en maak je een fout of weet je iets niet? Geef dit toe en vraag of diegene het aan je wilt uitleggen. Daar kan diegene geen nee tegen zeggen.

10 praktische tips

1. Bel of mail opleidingen. Vraag aan opleidingen (vb. toegepaste psychologie, voeding en diëtetiek, fysiotherapie) welke boeken zij gebruiken en schaf die aan. Google 'boekenlijst psychologie' of 'boekenlijst voeding en diëtetiek' en je krijgt de complete boekenlijst. Aan jou de keus welke boeken je vindt passen bij je expertise en beoogde kennis. Ik vond zelf onder andere Psychology van Gleitman, Gross en Reisberg interessant en Psychologie, een inleiding van Zimbardo. 
2. Vraag experts. Vraag aan experts (psychologen, voedselwetenschappers, biologen) welke boeken, naslagwerken en websites zij zouden aanraden aan een beginner en aan een gevorderde. 
3. Kies voor een basisstudie. Bedenk of een basisstudie je op weg helpt. Kies voor een minor, een deeltijdstudie of ga voor een thuiscursus.
4. Kies voor een gespecialiseerde studie. Heb je de basis onder de knie, ga dan juist voor een studie of cursus die je aan gespecialiseerd kennis helpt, zoals neuropsychologie of eten en het brein. 
5. Denk aan mensen in je omgeving. Mijn vriend is bioloog, maar jij kent vast ook mensen met een expertise. Zonde om daar niets mee te doen. Schakel diegene in als je je kennis wilt vergroten over een bepaald onderwerp, bezig bent met research of op de hoogte wilt blijven van de laatste ontwikkelingen. 
6. Abonneer je op nieuwsbrieven. Volg opleidingen, onderzoeksinstituten, instanties en (andere) media. 
7. Gebruik Twitter. Bedenk wie je wilt volgen op Twitter. Denk lokaal en landelijk, personen en bedrijven, (nieuws)media en bloggers. Hier lees je niet alleen het laatste nieuws, de trends en ontwikkelingen maar kun je ook zien waar mensen mee bezig zijn en wat hun mening is over een bepaald onderwerp. Door verschillende perspectieven te lezen zal de informatie die je opzoekt ook meerdere perspectieven bevatten. Op die manier houd je rekening met diverse partijen en argumenten en leer je zelf ook kritischer kennis tot je te nemen. 
8. Lees, lees, lees. Blijf lezen. Koop boeken, leen boeken, verzamel boeken. 
9. Woon lezingen bij. De meeste zijn gratis, gaan over trends en bieden tegelijkertijd de mogelijkheid om je netwerk uit te breiden. Veel hogescholen en universiteiten geven lezingen die voor iedereen - dus ook niet-studenten - toegankelijk zijn, maar ook deskundigen, instituten en kleine (onafhankelijke) bedrijven geven zo nu en dan een lezing. Ook hier zijn een goed netwerk en Google belangrijk. 
10. Werk in de praktijk. Denk aan een (biologische) voedingswinkel, een landbouwbedrijf, als receptioniste bij een psychologenpraktijk of bij een producent. Zo hoor je van klanten en producenten wat er speelt, krijg je nieuwsbrieven van groothandels, ontvang je medische blaadjes, komen nieuwe producten of onderzoeken je als eerste ten oren en hoor je van collega's (die ook geïnteresseerd zijn in gezondheid) waar ze mee bezig zijn of wat zij hebben gehoord. Het is de plek om trends en ontwikkelingen te vinden.  

Wees ook bewust dat je constant leert. Je werk en werkzaamheden veranderen continu. Je mag er dus best wel eens bij stilstaan dat je onbewust al veel leert door te doen wat je doet en je continu aan te passen en te ontwikkelen.